2021 – Bodem en water als basis voor onze toekomst. Dit project is uitgewerkt door Bureau Peter de Ruyter landschapsarchitectuur i.s.m. Atelier des Hollants en Altenburg & Wymenga ecologisch advies. In opdracht van It Fryske Gea, Friese Milieufederatie, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer, oktober 2020 – juni 2021.

Natuerlik Fryslân 2050 is een visie op de provincie Friesland waarin staat hoe natuur en landschap kunnen helpen om een aantal maatschappelijke opgaven op te lossen. Natuur kan bijvoorbeeld overschotten van water opvangen, of een watervoorraad vasthouden voor droge tijden. De bodem kan CO2 vastleggen in plaats van uitstoten. De kust kan meegroeien met de zeespiegelstijging als we kwelders klei laten invangen. Het zijn voorbeelden die Fryslân klaar maken voor de uitdagingen die op ons af komen, maar die ook leiden tot een landschap dat rijk is aan biodiversiteit en waar het aangenaam wonen en werken is. In de visie is aangegeven hoe programma’s voor bijvoorbeeld waterbeheer, ruimtelijk beleid, veenweide, kustverdediging, de bossenstrategie en vergroening van de landbouw op elkaar afgestemd kunnen worden. Voor vijf Friese cultuurlandschappen is – als uitsnede van de overzichtskaart – een verdiepingsslag gemaakt als uitnodiging om samen aan de slag te gaan, voor mensen én voor de medebewoners.

Aan de basis van het perspectief staat de unieke bodemopbouw van Fryslân met klei-, laagveen en zandlandlandschappen. We combineren het bodemsysteem met een robuust watersysteem in het licht van de klimaatverandering. Dat betekent vertragen en bufferen van het water in gebieden waar het kan om de grotere extremen in het weer op te kunnen vangen; meer ruimte voor water om verdroging van natuur en landbouwgronden te voorkomen. Water wordt daarbij zoveel mogelijk vastgehouden op de hogere gronden, in herstelde beekdalsystemen en plaatselijk in diepe veenpolders en rond de boezemmeren. We geven meer ruimte aan natuurlijke processen, vooral in de grotere natuurgebieden. Beheer van natuur is vaak nodig om bestaande natuurwaarden niet te verliezen. Veel zeldzame soorten stellen hoge eisen aan hun leefomgeving. We koesteren daarom de bestaande parels van biodiversiteit, zoals soortenrijke natuurterreinen of landgoederen met oude lanen. Voor het veiligstellen van deze bronnen van soorten en genetisch kapitaal zijn verbindingen tussen de natuurgebieden essentieel. Een slimme groene en blauwe dooradering van het cultuurlandschap, in combinatie met een duurzaam en natuurinclusief landgebruik, draagt daar sterk aan bij. Deze dooradering sluit aan bij de streekeigen cultuurlandschappen en versterkt de zichtbaarheid ervan. Een mooi voorbeeld daarvan geeft de uitsnede voor de Noardlike Fryske Wâlden, het landschap van Leien, Lits en Lauwers met een grote rijkdom aan elzensingels en houtwallen en lokale grondwatersystemen rondom laagveenplas De Leien. Het perspectief is een uitnodiging om met elkaar het gesprek aan te gaan met de kaart als basis, die verder in te kleuren en de grote maatschappelijke opgaven aan elkaar te koppelen.

Download de intregale visie Natuerlik Fryslân 2050

Ga naar natuerlikfryslân2050.nl voor meer info en het terugkijken van het webinar met de lancering van de visie