Op weg naar een vitaal, weerbaar en veelkleurig landschap voor de westelijke IJsselvallei’. Dit project is uitgewerkt door Bureau Peter de Ruyter landschapsarchitectuur i.s.m. Danielle Hollants (Atelier des Hollants) en Yvette van Wichen (LTO Noord – projecten). In opdracht van de VeluweAlliantie, september 2019 – december 2020.

Het Masterplan IJsselvallei vormt het verslag van een gezamenlijke zoektocht naar een ‘Vitaal, weerbaar en veelkleurig landschap’ in de IJsselvallei de komende decennia. Het plangebied betreft globaal het gebied tussen de Veluwe en de IJssel, van Hattem in het noorden tot Dieren in het zuiden. Directe aanleiding voor dit onderzoek is de opgave Vitaal landschap vanuit de VeluweAgenda en de constatering dat de Veluwe te kampen heeft met een steeds grotere stroom bezoekers en recreanten. Tegelijkertijd staan de natuurwaarden op de Veluwe sterk onder druk. Is er een mogelijkheid om de flanken van het Veluwemassief – zoals de IJsselvallei – te gebruiken om de toeristenstroom op de Veluwe te ontlasten en de flanken een economische en ruimtelijk kwalitatieve impuls te geven?

Om een antwoord te kunnen geven is er binnen het masterplan bewust gekozen de opgave te verbreden. Door koppelkansen te benutten kunnen grote maatschappelijke opgaven en inspirerende initiatieven uit het plangebied aan elkaar worden verbonden. Juist die verbinding kan uiteindelijk zorgen voor de ontwikkeling van ruimtelijke kwaliteit met een breder draagvlak. Voor het masterplan zijn de grote maatschappelijke opgaven middels de methodiek van een werkatelier onderzocht. De grote opgaven in het gebied van de IJsselvallei zijn klimaatadaptatie en -mitigatie, invulling geven aan het begrip kringlooplandbouw met meer aandacht voor een gezonde bodem en biodiversiteit én het versterken van cultuurtoerisme en leefbaarheid in het gebied. In de werkateliers is onderzocht wat er al aan beleid is, welke initiatieven er spelen en waar mogelijke koppelkansen liggen met de andere opgaven in het gebied. In een afsluitende bijeenkomst is de oogst verwoord en verbeeld in een visie met een integraal handelingsperspectief voor het plangebied als geheel. Met aandacht voor grensoverstijgende systemen als grondwater- en recreatiestromen. Het handelingsperspectief resulteert in een lijst met twaalf kansrijke hoofdprojecten verdeeld over vier ontwikkelingszones, variërend van klimaatbossen in het brongebied van de Grote Wetering tot agroforestry in de zuidelijke IJsselvallei.

Het masterplan kent een tijdshorizon tot 2050 en heeft een ‘stromend’ karakter met ruimte voor voortschrijdend inzicht, het is geen blauwdruk. Projecten en initiatieven kunnen in de loop van de tijd aanhaken, zolang ze bijdragen aan de in het masterplan gestelde, integrale opgaven en doelen. Om de uitvoering van het masterplan overzichtelijk te houden is er een uitvoeringsagenda opgesteld middels een projectenoverzicht met een prioritering in de tijd. Per hoofdproject wordt aangegeven welke organisatie of combinatie de kar gaan trekken. Op 27 november 2020 is het Masterplan IJsselvallei met veel waardering vastgesteld door de VeluweAlliantie. Een tweetal gebiedsverbinders gaan de komende jaren de schakel vormen tussen inspirerende initiatieven, projecten en geldstromen. Per hoofdproject zal middels gebiedsateliers worden onderzocht welke stappen nodig zijn om tot uitvoering te komen. Peter de Ruyter blijft aan het masterplan verbonden als ateliermeester.

Klik hier voor het boekje Masterplan ‘IJsselvallei’